Deze gegevens zijn het resultaat van een recent onderzoek dat is uitgevoerd door de Movimento Cuidar dos Cuidadores Informais, die 24 entiteiten vertegenwoordigt, en 1.133 mantelzorgers heeft ondervraagd. Daaruit bleek dat bijna 60 procent van de respondenten niet eens op de hoogte is van het Statuut van de mantelzorger (ECI) dat sinds 1 april 2020 van kracht is, wet nr. 100/2019.

Waarom zijn mantelzorgers niet op de hoogte?

"Omdat mantelzorgers in de praktijk nog steeds niet het voordeel zien van het aanvragen van dit statuut", zegt Ana Pinheiro, een psychologe en lid van het team van Cuidar de Quem Cuida, een sociaal project, gepromoot door CASTIIS dat sinds 2009 mantelzorgers volgt.

Ana Pinheiro vervolgt: "Financiële steun werkt alleen in enkele proefgemeenten", in 30 gemeenten die onder het proefproject voor de uitvoering ervan vallen. Dit betekent dat alleen inwoners van die 30 gemeenten financiële steun kunnen vragen, zelfs met het statuut.

Ana Pinheiro wijst op twee andere redenen die deze aantallen rechtvaardigen: "het percentage zorgverleners dat geen toegang heeft tot internet of laag digitaal vaardig is, kan het voor hen moeilijk maken om toegang te krijgen tot informatie; en het algemene idee dat de aanvraagprocedure erg bureaucratisch is, is ook een probleem".

Ana Pinheiro, die deel uitmaakt van een project dat in het veld werkt, kent precies alle behoeften die deze mantelzorgers hebben: "Velen van hen stoppen met werken om fulltime voor een persoon te kunnen zorgen en daar staat geen financiële steun tegenover die hen in staat stelt stabiliteit en levenskwaliteit te hebben", vertelde ze aan The Portugal News.

Maar het gebrek aan economische steun is niet eens de voornaamste klacht van deze mensen. De psychologische vermoeidheid is veel groter en de moeilijkheid om een vrije dag of vakantie op te nemen is een ander probleem waarop nog geen antwoord is.
"Er zijn heel weinig mogelijkheden voor respijt voor de onbetaalde verzorgers. Als de verzorger zich al in een moeilijke economische situatie bevindt, is het erg moeilijk voor hem of haar om een dienst te betalen zodat hij of zij bijvoorbeeld een week per jaar kan uitrusten", aldus Ana Pinheiro.

Meer dan de helft van de verzorgers (56,4 procent) zegt dat ze geen tijd of ruimte hebben voor hun persoonlijke routines en andere sociale activiteiten en meer dan 90 procent bevestigt dat ze weer tijd willen hebben voor de gewoontes die ze hadden voordat ze verzorger werden.

Toch zijn er gemeenten met goede praktijken: "Er is een gemeente in het noorden, waar als de mantelzorger een weekje vakantie wil nemen, het gezin kan rekenen op de hulp van een formele verzorger", benadrukte zij.
Tijdens de pandemie is het aantal mantelzorgers toegenomen, een ander onderzoek dat in november vorig jaar werd uitgevoerd door de Movimento Cuidar dos Cuidadores Informais, kwam tot de conclusie dat er 1,4 miljoen mantelzorgers in Portugal zijn.

Het lid van Cuidar de Quem Cuida erkent dat "zolang het (het ECI) niet nationaal ten uitvoer wordt gelegd, het geen grote impact zal hebben" en waarschuwt voor het belang van "het kennen van de realiteit van ons land. Wij moeten begrijpen wie zij zijn, waar zij zich bevinden en wat hun belangrijkste behoeften zijn", besloot zij.