Of u het nu leuk vindt of niet, al meer dan 100 jaar verzetten we onze klokken om te besparen op elektriciteitsrekeningen. Deze eeuwenoude traditie is geïnspireerd door Benjamin Franklin, die stelde dat het mogelijk zou zijn elektriciteit te besparen als de burgers vroeger zouden opstaan om het daglicht te gebruiken. Er zijn echter veel mensen die het niet eens zijn met deze verandering.

In feite is deze tweejaarlijkse desynchronisatie van onze biologische klokken in verband gebracht met een groter gezondheidsrisico. Maar als de meesten van ons het niet prettig vinden dat de klok wordt verzet, dan is het niet zo dat er ook consensus bestaat over de vraag aan welke tijd burgers het hele jaar door de voorkeur geven, of het nu de standaardtijd is of de zomertijd. Aan de ene kant vinden we mensen die de dag vroeger willen laten beginnen in de winter om 's morgens meer energie te hebben. Aan de andere kant zijn er mensen die in de late namiddag van een paar uur meer zonlicht willen genieten.

In die zin heeft de Portugese slaapvereniging, die een tegengesteld advies heeft uitgebracht over de zomertijd (DST), de standaardtijd beschouwd als een betere optie voor de gezondheid van de burgers.

Voor- en nadelen van zomertijd

Wat de voordelen van de zomertijd betreft, erkende de vereniging dat de huidige situatie aan het eind van de dag meer zonlicht biedt voor vrije tijd, handel, toerisme en lokale bedrijven.

Wat de problemen in verband met de overschakeling van de nieuwe tijd op de zomertijd betreft, onderscheiden deskundigen twee verschillende soorten gevolgen, op korte en op lange termijn.

Op korte termijn, zo verklaarden de artsen, leidt een kortere slaap in de eerste dagen na de voorjaars-tijdsverandering tot slechtere prestaties op het werk/op school, en tot een hogere frequentie van auto-ongelukken en hartziekten.

Op de lange termijn kan het de neiging tot ziekten als kanker, diabetes, zwaarlijvigheid, hart- en vaatziekten, neurodegeneratieve ziekten en verminderde immuniteit verhogen, aldus de vereniging.

Bovendien is de Portugese slaapvereniging van mening dat het verzetten van de klok veel nadelen heeft, zoals de noodzaak om de biologische klok aan de nieuwe tijd aan te passen, alsmede de noodzaak om alle klokken tweejaarlijks te verzetten, de verstoring van vervoersroosters, factureringssystemen, registratie en de noodzaak om veel programma's bij te werken en opnieuw op te starten.

De zomertijd

Indien de zomertijd permanent zou worden ingevoerd, waarschuwt de vereniging dat dit nadelen met zich mee zou brengen zoals

  • Langdurige gezondheids- en slaapproblemen;
  • Werknemers, kinderen en tieners zouden in de wintermaanden 's nachts naar hun werk en naar school gaan;
  • Toename van het aantal verkeersongevallen als gevolg van de afname van het ochtendlicht in de winter.

Wat kinderen en tieners aangaat wordt het moeilijker om hen te laten slapen als het nog daglicht is. Verergering van de neiging van tieners om laat naar bed te gaan (als gevolg van de blootstelling aan meer licht aan het eind van de dag in de zomer) en de daaruit voortvloeiende neiging om tijdens schooldagen minder 's nachts te slapen en in het weekend meer te compenseren.

Er zijn echter ook positieve aspecten, zoals het feit dat men in de winterperiode het gevoel heeft dat de dag langer wordt omdat er 's middags nog een uur zon is, en een betere afstemming op de werktijden in Midden-Europa.

Standaardtijd

Aan de andere kant wijzen deskundigen erop dat "meer zonlicht in de vroege ochtend tijdens de winter meer gunstige effecten heeft. Zo is het bijvoorbeeld in het slaap-waakritme (door een grotere afstemming op de natuurlijke licht-donkercyclus) gemakkelijker om in slaap te vallen en wakker te worden, waardoor de sociale jetlag wordt verminderd".

Daarnaast verklaarden zij dat de standaardtijd ook goed is voor betere professionele en academische prestaties, de geestelijke gezondheid ten goede komt en het risico op ziekten als kanker, diabetes en immuniteitsproblemen vermindert. Tegelijkertijd vermindert het risico op ongevallen en kan het economische voordelen opleveren.

De wintertijd heeft echter ook nadelen, zoals de perceptie dat de dag korter wordt omdat er 's middags minder zon is, wat ertoe leidt dat veel mensen vroeger naar huis gaan, minder van hun vrije tijd genieten en minder geld uitgeven in plaatselijke bedrijven. Mis je 's middags immers niet een uurtje zon?