In haar 'Economic Survey' van Portugal, waarin de economische prestaties van het land worden geanalyseerd, stelt de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling(OESO) dat "eerdere hervormingen gericht op het stimuleren van het aanbod van huurwoningen slechts beperkt succes hebben gehad vanwege de aanhoudende versnippering van de regelgeving", de bevriezing van de huren vóór 1990 en "frequente beleidswijzigingen die onzekerheid creëren voor investeerders", zo concludeert de analyse.

In een subhoofdstuk gewijd aan energie-efficiëntie merkt de OESO op dat, "ondanks het milde klimaat in Portugal en de over het algemeen lage vraag naar energie", de slechte kwaliteit van de huisvesting "bijdraagt aan hoge niveaus van energiearmoede" en "schadelijk is voor de gezondheid en het welzijn van mensen".

In haar eerste diagnose van de huisvestingscrisis in Portugal benadrukt de OESO de "zwakke investeringen in huisvesting in de afgelopen decennia", de stijging van grondprijzen en bouwkosten, het "tekort aan geschoolde arbeidskrachten" en de vertragingen en complexiteit bij het verkrijgen van bouwvergunningen.

Zo varieerde het aantal dagen om een bouwvergunning te krijgen in 2023 van 272 in Funchal tot 548 in Coimbra, 545 in Lissabon en 453 in Porto.

Bovendien blijkt de woningvoorraad, procentueel "een van de grootste" in de OESO, "inefficiënt" te zijn, aangezien het aantal huizen dat niet als hoofdverblijfplaats wordt gebruikt - omdat ze leeg staan (12% van de woningen in 2021) of als vakantiewoning worden gebruikt (19%) - "het hoogst" is onder de landen van de organisatie.

Dit scenario werd ook waargenomen in het centrum van Lissabon, waar 14,9% van de woningen leeg stond en 9,3% werd gebruikt als vakantiehuis in 2021.

Ondanks dat de regering en veel gemeenten de investeringen in de afgelopen jaren hebben verhoogd, "was de sociale woningvoorraad in 2022 een van de laagste in de OESO."

In 2022 besteedde Portugal ongeveer 0,1% van zijn bbp aan sociale huisvesting, aldus het rapport.

De mismatch tussen vraag en aanbod op de woningmarkt wordt verklaard door een stijging van het aantal huishoudens met 13% tussen 2010 en 2023, "wat een trend naar kleinere huishoudens weerspiegelt."

Bovendien stimuleerden de "relatief lage vastgoedprijzen" in vergelijking met internationale normen de vraag van buitenlanders, die "ongeveer 10% van de totale waarde van vastgoedtransacties tussen 2019 en 2024" vertegenwoordigen.

De vraag van buitenlanders was geconcentreerd "in duurdere eigendommen, als gevolg van de relatief hogere koopkracht en de minimale investeringseisen" die worden vereist door de zogenaamde 'gouden visa'.

De groei van het toerisme deed ook de vraag naar woningen toenemen, net als de "uitbreiding van kortetermijnverhuur".

"In Lissabon, bijvoorbeeld, steeg het aantal woningen geadverteerd op Airbnb van 18.277 in september 2019 tot 21.181 in december 2024, wat overeenkomt met ongeveer 7,6% van alle woningen in het stedelijk gebied," benadrukt de studie.