Uit meer dan duizend concurrenten werden slechts 150 bedrijven gekozen. Twee daarvan zijn Portugees: Neuraspace en Connect Robotics, beide geboren en getogen in het ecosysteem van Porto, verbonden aan UPTEC, het wetenschaps- en technologiepark van de Universiteit van Porto. Dat is geen toeval. Het is een gevolg van een ecosysteem dat volwassen is geworden.

Het programma heet DIANA - North Atlantic Defence Innovation Accelerator en het is niet zomaar een versneller. Het is een van de belangrijkste wereldwijde platforms voor de ontwikkeling van dual-use technologie, dat wil zeggen oplossingen die zowel civiele als institutionele en strategische toepassingen dienen. De geselecteerde bedrijven ontvangen een initiële financiering van 100 duizend euro, toegang tot meer dan 180 NAVO-testcentra, validatie in echte omgevingen en de mogelijkheid van nieuwe financiering tot 300 duizend euro.

Maar de grotere waarde zit niet alleen in geld. Het is de directe integratie in het technologische besluitvormingscircuit van het Atlantisch Bondgenootschap.

Neuraspace werkt in de ruimtevaart en ontwikkelt oplossingen op basis van kunstmatige intelligentie om satellieten autonomer te maken, zodat ze kunnen reageren op risico's zoals cyberaanvallen, botsingen of operationele storingen. Het feit dat deze technologie nu in directe samenwerking met de NAVO wordt ontwikkeld, versterkt niet alleen de technische robuustheid van het bedrijf, maar positioneert het ook in het centrum van een van de meest veeleisende markten ter wereld: die van de wereldwijde kritieke infrastructuur.

Connect Robotics daarentegen is actief op het gebied van autonome logistiek. Zijn platform, dat onafhankelijk is van dronefabrikanten, maakt het mogelijk om bestaande apparatuur om te zetten in intelligente en interoperabele leveringssystemen. Het begon in de civiele sector, met medische, industriële en infrastructurele inspectietoepassingen. Nu zal deze zelfde technologische basis worden aangepast aan noodscenario's en zeer complexe operaties, waarbij de focus altijd blijft liggen op het verminderen van menselijk risico.

Deze twee verhalen laten iets groters zien dan het succes van twee bedrijven. Ze laten zien dat Portugal niet langer alleen maar een consument van technologie is, maar ook een relevante producent van grensverleggende oplossingen.

Ze laten ook de kracht zien van het universitaire en nationale incubatie-ecosysteem. UPTEC, universiteiten, Europese fondsen, nationale programma's en een nieuwe generatie hooggekwalificeerde ondernemers hebben een fundament gecreëerd dat vandaag de dag op het hoogste niveau concurreert.

Meer nog, ze bevestigen een trend die ik zowel in Portugal als daarbuiten heb waargenomen: internationale investeerders hebben steeds meer aandacht voor Portugese bedrijven in deep tech, kunstmatige intelligentie, ruimtevaart, robotica en autonome systemen. Niet voor goedkope arbeidskrachten, maar voor kwaliteit, betrouwbaarheid en het vermogen om uit te voeren.

De integratie van deze startups in DIANA opent deuren naar nieuwe markten, nieuwe partnerschappen en een duidelijke versnelling van hun internationale groei. En tegelijkertijd geeft het een heel sterk signaal af aan de wereld: Portugal speelt mee in de belangrijkste competities van technologische innovatie.

Dit is hoe economische relevantie wordt opgebouwd in de 21e eeuw. Met talent, wetenschap, technologie en langetermijnvisie.