In werkelijkheid gaat vandaag de dag slechts ongeveer 10% van de mensen regelmatig naar de kerk. Dit is een dramatische verschuiving ten opzichte van nog maar een paar decennia geleden.

Wat is er dan gebeurd? Waarom hebben zoveel Europeanen de kerk de rug toegekeerd?

Waarom spreekt de kerk deze generatie niet meer aan? Is er iets mis met de samenleving - of is de kerk zelf iets geworden waarvoor ze nooit bedoeld was?

Mijn eigen ervaring met de kerk is gevarieerd, gevormd door twee heel verschillende contexten.

Mijn eerste ervaring met de kerk was diep in het Amazonewoud van Brazilië, waar mijn ouders het grootste deel van mijn jeugd als zendelingen dienden. Als gezin reisden we per boot langs de zijrivieren van de Amazonerivier en bezochten we kleine nederzettingen van ribeirinhos - mensen die langs de rivieroevers wonen.

Overdag trok mijn vader honderden rottende tanden uit om de mensen van hun ondraaglijke pijn te verlossen, terwijl mijn moeder baby's ter wereld bracht en medische hulp bood aan iedereen die dat nodig had. In die context was de kerk heel eenvoudig. Het enige wat nodig was voor een heiligdom was een afdak van gedroogde palmbladeren, waaronder de mensen zich graag verzamelden.

Ze kwamen dan uit het bos en brachten uren door met het zingen van vrolijke liederen, begeleid door mijn vader op zijn piano-accordeon. Dit werd altijd gevolgd door een eenvoudig Bijbelverhaal, dat vaker door mijn moeder zo innemend werd verteld dat zelfs de kleinste kinderen er helemaal door werden geboeid. Alles was ontspannen en informeel. Mijn "zondagse kleren" bestonden uit een korte broek en slippers. De kerk was warm, luidruchtig en levendig - een plek waar kippen en schattige puppy's vrij rondliepen in de gemeente.

Mijn tweede ervaring met de kerk deed ik op toen mijn ouders een bezoek brachten aan Noord-Ierland. Ik denk dat ik ongeveer zes jaar oud moet zijn geweest. Zondagochtend brak aan en ik verliet het huis met het gevoel alsof ik in een dwangbuis was gewikkeld en een driedelig pak droeg. Ik had nog nooit een overhemd en een stropdas gezien, laat staan gedragen. Mijn zus zag er net zo ongemakkelijk uit, verkleed als een levensgrote barbiepop.

De kerk

De kerk zelf was een enorm gebouw van rode baksteen met gebrandschilderde ramen. Toen ik binnenkwam, werd ik getroffen door de duisternis en de muffe geur van schimmel. De vloeren waren bedekt met diepblauw tapijt en de muren waren van vloer tot plafond bekleed met donkere houten lambrisering. De stoelen waren extreem ongemakkelijk, met rugleuningen in een perfecte hoek van negentig graden.

Alle mannen droegen donkere pakken en de vrouwen zagen eruit alsof ze rechtstreeks uit een portret van de koninklijke familie waren gestapt. De kinderen zaten stijf naast hun ouders en durfden zich nauwelijks te bewegen. Toen kwam de muziek die uit een enorm pijporgel het gebouw in denderde, zo luid dat de bastonen door de vloer trilden en tot in mijn ribbenkast kletterden. Iedereen zong uit een boek, maar de melodie was somber en deprimerend.

Als ik er nu op terugkijk, weet ik precies aan welke kerkervaring ik de voorkeur gaf. Ondanks de hitte van de jungle verlang ik nog vaak naar mijn kerk aan de oevers van de rivier de Amazone.

Nu ik achter in de vijftig ben, houd ik nog steeds van de kerk. In feite ben ik al achttien jaar voorganger van een kerk hier in de Algarve en mijn leven draait er letterlijk om. Hoewel mijn ervaringen met de kerk soms nogal wisselend waren - soms negatief en zelfs traumatisch - ben ik toegewijd gebleven omdat ik heb leren begrijpen wat de ware kerk eigenlijk is.

De antwoorden vinden

Ik heb het antwoord niet gevonden door gebouwen, bouwstijlen of religieuze tradities te onderzoeken. Ik heb het gevonden door terug te keren naar de Bijbel en de Schrift zelf te laten definiëren wat een echte kerk is en ik heb dit tot uitdrukking zien komen in zowel formele als informele settings. Uiteindelijk is de kerk geen menselijke instelling of uitvinding. Ze is ontstaan in het hart van God.

Kerk is Gods manier om de mensheid te ontmoeten. Dat kan gebeuren onder een palmboom of in het meest uitgebreide gebouw. Volgens de Bijbel behoort de kerk niet toe aan een persoon, kerkgenootschap of traditie. Ze bestaat uit mensen - onvolmaakte mensen die Jezus volgen. In feite is de kerk minder een museum voor heiligen en meer een ziekenhuis voor zieken, waar het Woord van God (de Bijbel) het medicijn is en Jezus de genezing.

De Bijbel gebruikt veel beelden om de kerk te beschrijven en de beschrijvingen kunnen je verrassen. Als je de tijd neemt om ze te overwegen, ziet de echte kerk er heel anders uit dan velen hebben willen geloven. De kerk is een lichaam, een geestelijk gebouw, de bruid van Christus, om maar een paar bijbelse analogieën te noemen. Maar waar ik waarschijnlijk het meest van hou, is dat de kerk Gods familie is - een gemeenschap die door liefde met elkaar verbonden is. Ze bestaat uit mensen van elk ras, elke taal en elk volk, samengebracht als één.

En de Schrift vat het prachtig samen:

Efeziërs 2:19-22

19 Jullie niet-Joden zijn niet langer vreemdelingen. Jullie zijn burgers samen met al Gods heilige mensen. Jullie zijn leden van Gods gezin. 20 Samen zijn wij zijn huis, gebouwd op het fundament van de apostelen en de profeten. En de hoeksteen is Christus Jezus zelf. 21 In hem zijn we zorgvuldig samengevoegd en worden we een heilige tempel voor de Heer. 22 Door hem worden ook jullie heidenen deel van deze woning, waar God woont door zijn Geest. (NLT)

Dat is de bijbelse kerk - geen gebouw, geen traditie, maar een levend lichaam, een familie, een geestelijk huis, levend met doel, liefde en genade. De woonplaats van God.

Welke ervaring je in het verleden ook hebt gehad met een kerk, waarom zou je het niet eens proberen? Er is een groeiend aantal kerken in heel Portugal en een Google-zoekopdracht zal je snel de weg wijzen. Sommige zijn informeler dan andere, maar er zijn er veel die je tot zegen zullen zijn. Als je niet in staat bent om naar een kerk te gaan, waarom begin je dan niet met het lezen van de Bijbel om erachter te komen wat een echte kerk zou moeten zijn.

Hier zijn enkele nuttige links die je kunnen helpen:

https://bibleproject.com/

https://lectio365.com/

www.gotquestions.org/ www.gotquestions.org/