Wereldwijd verandert het weer. Klimaatverandering'. Hoe gemakkelijk is het om te zeggen: 'klimaatverandering' is de schuld van alles. Is de zomer te heet? Zal wel klimaatverandering zijn. Te nat? Klimaatverandering. Te winderig? Klimaatverandering.

En met de wind komt het zand, hier in Portugal. Het is schadelijk voor ieders gezondheid en we raden kwetsbare groepen met aandoeningen aan de luchtwegen aan om binnen te blijven. En hoewel het hele land er last van kan hebben, worden de Algarve en Alentejo vaak het zwaarst getroffen. Er ontstaan wazige uitzichten en het stof geeft de lucht een vreemde oranje tint en vermindert het zicht aanzienlijk.

Modderregen

Als het regent terwijl het stof aanwezig is, vermengen de deeltjes zich met water tot 'modderregen', die een dikke laag roodachtige resten achterlaat op mooie glanzende auto's, ruiten en zonnepanelen. Je kunt je ruitensproeiers horen krassen als je de modder van je ruiten probeert te krijgen - het kan niet goed zijn voor het glas of de rubberen lamellen.

Saharastof

Al het Saharastof waar we mee te maken hebben, is te wijten aan een combinatie van lagedrukweersystemen boven de Atlantische Oceaan die als een lopende band sterke winden uit Noord-Afrika meebrengen. Dit fenomeen doet zich vaak voor in de lente en brengt hete, met stof beladen lucht uit de woestijn rechtstreeks over het Iberisch schiereiland. Dit jaar lijkt het erger te zijn. Ik denk dat er op een dag zoveel zand uit de Sahara zal waaien dat het Portugal zal bedekken, dat dan begraven zal liggen als een groot strand zonder bebouwing.

Internationale inspanningen

Deze Saharawind helemaal stoppen is op dit moment niet haalbaar omdat het een natuurlijk, grootschalig klimaatverschijnsel is, maar ik had me niet gerealiseerd dat er grote internationale inspanningen werden voorgesteld om de uitbreiding van de Sahara tegen te gaan, wat de intensiteit en impact van het stof dat door deze winden wordt meegevoerd zou kunnen verminderen.

Blijkbaar zou er een 8.000 km lange en 15 km brede 'muur' van vegetatie kunnen worden gecreëerd in heel Afrika, van Senegal tot Djibouti, om aangetast land te herstellen, als barrière te dienen tegen winderosie en de plaatselijke vochtigheid te verhogen om de plaatselijke landbouw te helpen. Het zal waarschijnlijk geen rechte lijn van bomen zijn, maar eerder een patroon van duurzaam landbeheer.

Credits: Pexels; Auteur: Jan van der Wolf;

Er zijn verschillende oplossingen voorgesteld: zonne- en windmolenparken die grote gebieden bedekken om de oppervlaktewrijving te verhogen, de windsnelheid te verminderen en, door complexe interacties, de regenval te verhogen. Een andere megasuggestie is het stabiliseren van zandduinen, met behulp van hekken, netten, enz. om te voorkomen dat duinen verschuiven en stof afgeven, en het planten van lokale bomen en struiken met diepe wortelsystemen die bestand zijn tegen hoge zoutconcentraties.


Dit is geen oplossing van de ene dag op de andere

Maar Saharastof is verrassend genoeg essentieel voor het wereldwijde ecosysteem, het voedt het regenwoud van de Amazone en bemest de oceanen. Om de Sahara te stabiliseren zouden bijna 1 biljoen bomen moeten worden geplant, geïrrigeerd met ontzilt water om kooldioxide vast te houden, de temperatuur wereldwijd te verlagen en de voedselzekerheid te vergroten.

De Sahara is enorm. Het is de grootste hete woestijn ter wereld en meet een verbijsterende 8,6 tot 9,4 miljoen vierkante kilometer. De Sahara is ongeveer net zo groot als de Verenigde Staten en strekt zich uit over bijna heel Noord-Afrika, en hoewel er miljarden zijn toegezegd (meer dan 19 miljard dollar voor de 'Great Green Wall Accelerator'), bereikt blijkbaar slechts een klein deel de lokale boeren die het werk daadwerkelijk uitvoeren.

De meest getroffen regio's beschikken vaak niet over de financiële middelen en de veiligheid die nodig zijn om grootschalige milieuveranderingen op lange termijn door te voeren en worden gehinderd door grote, langdurige grens- en territoriale geschillen in de regio.