De meesten van ons denken aan de Azoren als een plek met prachtige natuurlijke ervaringen, de diepblauwe zee, de overvloed aan bloemen en de vele koeien verspreid over de velden. Velen kennen de heerlijke zeevruchten - en misschien ook de knisperende Verdelho wijn uit Pico met dat heerlijke minerale profiel (yum). De theeplantages hebben enige bekendheid, maar weinig mensen realiseren zich dat de Azoriaanse kunst van het maken van lokale versnaperingen van hoge kwaliteit daar niet ophoudt. São Miguel heeft een herkenbare traditie van kleinschalige, fruitgedreven likeurproductie, nauw verbonden met wat goed groeit op het eiland. De passievruchtenlikeur 'Licor de Maracujá' is een klassieker van São Miguel en getuigt van de uitstekende tropische vruchten die op het eiland groeien dankzij het milde, vochtige klimaat. De lokale bevolking gebruikt passievruchten al heel lang om een zoete, aromatische likeur te maken die vaak wordt geserveerd als digestief of wordt aangeboden aan gasten thuis.

In de commerciële productie worden de likeuren nu gemaakt met veel meer vruchten en kruiden, zoals ananas, vijg en anijs. De fabriek Fábrica de Licores Eduardo Ferreira & Filhos, die het merk Mulher de Capote produceert in Ribeira Grande, biedt bezoekers een rondleiding, inclusief een presentatie over de fabriek en het productieproces, die wordt afgesloten met een proeverij. En het is een stop waard. Het bedrijf baseert zich op kennis die teruggaat tot 1936 en zet zich in voor het behoud van het culturele en gastronomische erfgoed van de regio. En ze moeten wel iets goed doen, want hun passievruchtenlikeur is de meest bekroonde Portugese likeur in de geschiedenis met 6 gouden medailles in internationale wedstrijden.

Thee in de hersenen

Maar lokale gerechten en dranken worden niet alleen beïnvloed door cultuur en gewassen, ook de geschiedenis en natuurlijke voorvallen kunnen een rol spelen bij wat er op een bepaalde plek wordt geproduceerd en geconsumeerd. In de 19e eeuw was de sinaasappelteelt een belangrijke economische activiteit op de Azoren, met name op São Miguel en Terceira. De productie was cruciaal voor de economische ontwikkeling van de eilanden, maar aan het einde van de eeuw werden de sinaasappelboomgaarden zwaar getroffen door een ziekte en liep de productie drastisch terug. Dat betekende dat de Azoreanen nieuwe gewassen moesten bedenken om te verbouwen. Omdat de eilanden al handel dreven met kooplieden van over de hele wereld, was de theeplant ook gearriveerd en wat bleek, de noordkust van São Miguel bood een ideaal klimaat voor de teelt ervan. Na een tijdje ondersteunden de mineraalrijke gronden maar liefst 14 theeplantages. Vandaag de dag zijn er nog maar twee producenten over, en dat zijn in feite de enige commerciële theeplantages in Europa: Porto Formoso en Gorreana Tea. De laatste is de oudste theefabriek die nog in bedrijf is in Europa en is al sinds 1883 in handen van dezelfde familie.

"De oprichter was een visionair. Hij kweekte de thee biologisch en dat doen ze vandaag de dag nog steeds. Hij bouwde een dam voor water, waardoor elektriciteit werd opgewekt voor de theefabriek. Hij dacht al duurzaam voordat het een trend was," vertelt João Couto, adviseur op het gebied van eten en drinken, tijdens een theeproeverij. We zitten in het café van de theeplantage en kijken uit over rijen en rijen Camellia Sinensis theeplanten, met de Atlantische Oceaan als blauwe streep op de achtergrond.

"Vroeger dronken we alleen zwarte en groene thee, maar nu hebben we zo'n 50 verschillende theeproducten. In een wetenschappelijk project met de plaatselijke universiteit hebben we een thee gemaakt die veel rijker is aan L-theanine, een aminozuur dat cognitieve functies bevordert en alleen voorkomt in de bladeren van de theeplant en in een zeldzame paddenstoelensoort," legt Couto uit en vervolgt:

Credits: Bijgeleverd beeld; Auteur: Karina Janø ;

"Vergeleken met theeën van andere herkomst hebben Gorreana-theeën al een hoger gehalte aan L-theanine, maar in deze specifieke thee is het ongeveer 70% hoger dan in andere Gorreana-theeën. Deze thee vertraagt daadwerkelijk de veroudering van de hersenen, vermindert angst en stress, verbetert de slaapkwaliteit en de vasculaire functie."

En wie wil dat nou niet? De Gorreana Theefabriek is open voor bezoekers en de toegang is gratis. Je kunt beginnen met een wandeling over de prachtige terrasvormige velden en daarna zien hoe de thee ter plekke wordt geproduceerd, van de kamers waar de bladeren worden gedroogd en geoxideerd tot het proces van verschrompelen en rollen. Er is ook een museum met oude machines, en je moet natuurlijk afsluiten met een proeverij!

Het ambacht in Azorees bier

Maar de geschiedenis van de drankenproductie op São Miguel is nog lang niet geschreven, kijk maar naar de bloeiende nieuwe ambachtelijke bierscene van São Miguel. Een gedeelde droom van het openen van een ambachtelijke brouwerij leidde ertoe dat de Canadese Tara McLean en de Portugese Edmundo Estrela een Atlantische sprong in het diepe waagden toen ze naar São Miguel verhuisden en kort daarna in 2024 de Azores Brewing Company oprichtten. Hun ambachtelijke bier, dat geïnspireerd is door de eilandengroep en ter plekke wordt gemaakt, is nu al het best verkochte bier van de Azoren. McLean heeft een achtergrond als scheikundige, wat goed van pas kwam toen ze begon te experimenteren met bierbrouwen. Ze is nu een van de weinige vrouwelijke hoofdbrouwers ter wereld.

"Ik ben een grote fan van bier en toen we hierheen verhuisden, waren er geen goede ambachtelijke bieropties. Met de hulp van Edmundo, die ingenieur is, begon ik thuis bier te maken vanuit het niets. We kregen goede feedback van proeverijen en tegen 2020 dachten we, oké, we hebben de recepten, de knowhow - laten we dit doen," vertelt McLean vanuit hun biertuin in Ribeiro Grande (denk minder pretzels en lederhosen, meer kleurrijke muurschilderingen, een doorkijk iglo, foodtrucks en een of twee paarden die aan de overkant van de straat grazen).

"We wilden heel duidelijk gebaseerd zijn op onze geografie - het staat centraal in onze identiteit dat we een Azorees merk zijn. Dus ons logo, onze biernamen en ons beeldmateriaal hebben als thema het eiland en de oceaan," legt McLean uit. Titels als Lighthouse's Azorean Wheat verwijzen naar een plaatselijke vuurtoren en de nautische geschiedenis van het eiland, terwijl North Coast Amber Ale een eerbetoon is aan de plaatselijke bevolking. En deze hebben de brouwerij verwelkomd, die ook de lokale cultuur steunt. Aan de bar komen zowel locals als bezoekers voor een proeverij van wat er van de tap is, of zelfs voor een rondleiding door de brouwerij (vooraf reserveren noodzakelijk).

Niet alleen verfrissend op warme zomerdagen, maar de bieren zijn ook echt seizoensgebonden en worden voornamelijk gemaakt met Portugese producten. Een van de zomerse seizoensbieren in 2025 was een ananas-aardbeien zuur: "Er is hier bijvoorbeeld geen ander zuur op de markt. We zijn dus altijd op zoek naar iets fris, iets anders en gebruiken waar mogelijk lokale producten," vertelt McLean. Ze benadrukt dat het bier weliswaar een uniek karakter heeft, maar ook evenwichtig en toegankelijk is: "We kiezen alleen grondstoffen van de hoogste kwaliteit en dat is voor ons echt heel belangrijk, want dat vertaalt zich direct naar de kwaliteit van het bier."

En hoewel alle versnaperingen van São Miguel lekker zijn, is het ook de moeite waard om te bedenken dat je, door te kiezen voor een drankje dat hier wordt gemaakt, direct bijdraagt aan de lokale economie, door middel van banen, belastingen en leveranciers, waardoor de gemeenschap positief wordt beïnvloed. Het enige wat we nu nog kunnen zeggen is: Drink verantwoord - en até já!