De term "zeldzame aardmetalen" duikt steeds vaker op in aanbestedingsdocumenten voor defensie, specificaties voor de productie van EV's en beleidsdocumenten over schone energie. Wat veel minder vaak voorkomt, is een duidelijke uitleg over wat zeldzame aardelementen eigenlijk zijn, waarom ze belangrijk zijn en waarom de toeleveringsketen eruitziet zoals hij eruitziet. Anthony Milewski heeft jarenlang gewerkt om die uitleg te geven.

Milewski is de oprichter van The Oregon Group, een platform voor grondstoffenonderzoek met bijna 40.000 abonnees dat zich bezighoudt met zeldzame aardmetalen en kritieke mineralen en de geopolitieke ontwikkelingen die de beschikbaarheid ervan bepalen. Zijn werk bevindt zich op het snijvlak van investeringsanalyse en informatie over de toeleveringsketen, een combinatie die de meeste financiële media niet proberen.

Wat zeldzame aardmetalen eigenlijk zijn

De 17 elementen die worden geclassificeerd als zeldzame aardmetalen zijn geologisch gezien niet zeldzaam. Verscheidene komen meer voor in de aardkorst dan koper of lood. Wat ze functioneel schaars maakt, is de concentratie van verwerkingscapaciteit. Het winnen van zeldzame aardmetalen is slechts de eerste stap. Om dat erts om te zetten in de geraffineerde metaaloxiden en legeringen die worden gebruikt in permanente magneten, fosforen en katalysatoren is een reeks verwerkingsstappen nodig die technisch veeleisend, milieucomplex en kapitaalintensief zijn.

China heeft die verwerkingsinfrastructuur decennialang opgebouwd, deels door een weloverwogen industrieel beleid en deels door de bereidheid om milieukosten op zich te nemen die andere landen niet op zich wilden nemen. Het resultaat is dat China volgens gegevens van het U.S. Geological Survey bijna 90% van de wereldwijde verwerkingscapaciteit voor zeldzame aardmetalen in handen heeft, zelfs nu andere landen hun aandeel in de mijnbouw hebben vergroot.

"We zijn toonaangevend in het verslaan van zeldzame aardmetalen en andere minder belangrijke metalen", aldus Milewski over de redactionele focus van The Oregon Group. Dat leiderschap weerspiegelt de keuze om de toeleveringsketen volledig te bestrijken, van geologie en mijnbouw tot verwerking en eindgebruikstoepassingen, in plaats van zeldzame aardmetalen te behandelen als een categorie met prijsgegevens.

Mondiale aanbodverschuivingen in beweging

De beleidsreactie op de concentratie van het aanbod van zeldzame aardmetalen is de afgelopen jaren aanzienlijk geweest. De Verenigde Staten, de Europese Unie, Australië, Canada en Japan hebben allemaal kritieke mineralenstrategieën aangekondigd met zeldzame aardmetalen als prioritaire categorie. De investeringen in projecten buiten China zijn toegenomen. Er zijn verwerkingsfaciliteiten in het Westen gefinancierd of aangekondigd.

Of deze activiteiten zullen leiden tot een echt herstel van het evenwicht in de toeleveringsketens voor zeldzame aardmetalen binnen een zinvol tijdsbestek is een andere vraag. Voor een nieuwe mijn in Noord-Amerika of Australië kan het 10 tot 15 jaar duren om van ontdekking tot volledige productie te komen. Verwerkingsfaciliteiten vereisen niet alleen kapitaal, maar ook opgeleid personeel en gevestigde leveringsrelaties. De institutionele kennis die decennialang in de Chinese sector van zeldzame aardmetalen is opgebouwd, kan niet snel worden gerepliceerd.

Waar de tracking voor is

Het verslag van de Oregon Group over verschuivingen in de aanvoer van zeldzame aardmetalen is niet bedoeld om de sector als geheel positief of negatief te beoordelen. Het is bedoeld om lezers de informatie te geven die ze nodig hebben om echte vooruitgang te onderscheiden van beleidsmatige aankondigingen. Projecten met echte technische mijlpalen zien er anders uit dan projecten met sterke persberichten en onzekere metallurgie. Geopolitieke toezeggingen die gepaard gaan met daadwerkelijke hervorming van de regelgeving zien er anders uit dan verklaringen die voor een nieuwscyclus worden afgelegd.

Dat onderscheid is belangrijk voor investeerders, beleidsmakers en industriële inkopers die beslissingen proberen te nemen op basis van hoe de toeleveringsketen van zeldzame aardmetalen er over vijf of tien jaar daadwerkelijk uit zal zien, en niet op basis van wat ministers er vorige maand over zeiden.