Met deze presentatie sluit Portugal zich aan bij de pioniersgroep van vijf lidstaten van de Europese Unie (EU) in de laatste fase van de ontwikkeling van dit instrument, dat van vitaal belang wordt geacht voor het omkeren van het verlies aan biodiversiteit en het versterken van de strijd tegen en de aanpassing aan de klimaatverandering.

Het plan, het resultaat van bijna twee jaar technisch werk, omvat 407 specifieke maatregelen verdeeld over alle sectoren van het nationale grondgebied.

Een van de meest ambitieuze doelstellingen van het PNRN is de toezegging om tegen het einde van het decennium jaarlijks 3 miljoen bomen te planten. Ter ondersteuning van deze bosbouwdoelstelling zal een speciaal netwerk van boomkwekerijen voor herstel worden opgezet, waarin gemeentelijke en particuliere structuren worden geïntegreerd.

Op het niveau van terrestrische, kust- en zoetwaterecosystemen hebben de autoriteiten een gebied van 260 vierkante kilometer aangewezen waar dringend ingegrepen moet worden (gelijk aan 0,3% van het continentale grondgebied), waarbij de meest kritieke groepen zich bevinden in wetlands, rivieren, meren, alluviale en oeversystemen, evenals kust- en duinhabitats.

Op het gebied van bosbouw voorziet het plan in het herstel van 44.000 hectare tegen 2030, inclusief een steunlijn voor montado (kurkeikenbos) om woestijnvorming tegen te gaan.

Het plan toont ook een grote bezorgdheid over de veerkracht van steden in het licht van de opwarming van de aarde. In stedelijke ecosystemen is het de bedoeling dat er tegen 2030 geen nettoverlies is van groene ruimten en bomen, en dat de trend daarna wordt omgebogen.

In een eerste fase zullen de gemeenten Beja, Évora, Leiria, São João da Madeira en Vila Real proefprojecten uitvoeren die gericht zijn op de aanleg van parken en groene corridors, de installatie van groene daken en gevels, de aanplant van bomen in straten en op pleinen, en de implementatie van netwerken van klimaatschuilplaatsen om de bevolking te beschermen tijdens hittegolven.

Aan de andere kant gaat het document uit van een scenario van diepgaande wetenschappelijke onwetendheid met betrekking tot mariene ecosystemen, goed voor bijna 33.000 vierkante kilometer in onbepaalde staat, waarvoor het nodig zal zijn om actieve herstelacties te combineren met karterings- en beoordelingscampagnes.

Op het gebied van rivieren omvat het PNRN lopende programma's, zoals PRO-RIOS, dat tot doel heeft 1500 kilometer waterweg te herstellen tegen 2030, inclusief het fysiek verwijderen van verouderde barrières. Het behoud en herstel van bestuivers en het herstel van de landbouw hebben ook speciale maatregelen.

In een verklaring benadrukte de minister van Milieu en Energie, Maria da Graça Carvalho, dat het PNRN verder gaat dan een louter wettelijke verplichting die voortvloeit uit Europese doelstellingen: "Het is een kans die ons in staat stelt om het beheer van het grondgebied te heroverwegen en Portugal in de voorhoede te plaatsen van een nieuw Europees milieubeleid."

Vanuit een technisch standpunt is het plan gebaseerd op vier leidende principes: het herstel van ecologische functies, territoriaal gedifferentieerde actie, de combinatie van actief herstel met adaptief beheer en de afstemming van overheidsbeleid en financiering met lokale actoren.

Het document geeft aan dat het grootste deel van de 407 maatregelen gericht is op terrestrische, kust- en zoetwaterecosystemen (152), gevolgd door de landbouwsector (84), rivieren (83), bestuivers (28), het mariene milieu (27), bossen (25) en het stedelijk milieu (8).

Het PNRN gaat nu een openbare raadplegingsperiode van een maand in en de definitieve versie van het document zal naar verwachting eind augustus klaar zijn. Het plan wordt ook beschouwd als een fundamentele pijler voor het bepalen van de positie van het land in het volgende meerjarig financieel kader van de Europese Unie (2028-2034).