Internationale investeerders zien kansen. Technologiebedrijven vestigen zich hier. Buitenlandse universiteiten zijn op zoek naar samenwerkingsverbanden. In verschillende regio’s van het land ontstaan projecten op het gebied van energie, datacenters, kunstmatige intelligentie en innovatie. Intern zitten we echter vaak vast in discussies die uit een ander tijdperk lijken te komen.

De wereld verandert in een verbazingwekkend tempo. Kunstmatige intelligentie zet hele sectoren van de economie op hun kop. Energie is een strategische troef geworden. Talent is nu een van de meest gewilde hulpbronnen ter wereld. Landen strijden om investeringen, kennis, innovatie en productiviteit. En voor het eerst in vele decennia bevindt Portugal zich in een relatief gunstige positie om tegelijkertijd van verschillende van deze transformaties te profiteren.

We beschikken over een groeiende productiecapaciteit op het gebied van hernieuwbare energie. We hebben een bevoorrechte geografische ligging. We hebben universiteiten die internationaal erkend talent afleveren. We bieden levenskwaliteit, politieke stabiliteit en veiligheid. We zijn in staat om gekwalificeerde professionals, internationale bedrijven en grootschalige technologieprojecten aan te trekken.

Maar er is een probleem.

Terwijl de wereld bespreekt hoe welvaart kan worden gecreëerd door middel van innovatie, technologie en productiviteit, blijft Portugal maar al te vaak gefocust op discussies die weinig bijdragen aan het versnellen van de economische groei. We zitten nog steeds vast in buitensporige bureaucratie, trage administratieve processen, voortdurende ideologische conflicten en een besluitvormingscultuur die zelden gelijke tred houdt met wereldwijde investeringen.

Het gaat er niet om de rechten van werknemers, het belang van sociale bescherming of de rol van de staat te negeren. Het gaat erom te erkennen dat de economie van de eenentwintigste eeuw andere antwoorden vereist dan die welke vijftig jaar geleden dienst deden in een veel meer gesloten en minder concurrerende samenleving.

Wanneer het jaren duurt voordat een investering wordt goedgekeurd. Wanneer strategische projecten worden geblokkeerd door opeenvolgende administratieve interpretaties. Wanneer het creëren van welvaart vaak met argwaan wordt bekeken in plaats van als een voorwaarde voor de financiering van betere openbare diensten, klopt er duidelijk iets niet met wat de wereld vraagt.

De realiteit is eenvoudig. De landen die de komende decennia het voortouw zullen nemen, zijn de landen die talent kunnen aantrekken, innovatie kunnen versnellen, voor concurrerende energie kunnen zorgen en de voorwaarden voor bedrijfsgroei kunnen scheppen. Het zullen niet per se de grootste landen zijn. Zelfs niet de rijkste. Het zullen de meest wendbare landen zijn.

Portugal heeft vandaag een zeldzame kans. Wereldwijde trends spelen eindelijk in het voordeel van enkele van zijn grootste concurrentievoordelen. De Atlantische Oceaan is opnieuw van strategisch belang geworden. Hernieuwbare energie is een economische factor geworden. Levenskwaliteit begint zakelijke beslissingen te beïnvloeden. Technologie maakt het mogelijk om waarde te creëren buiten de grote traditionele financiële centra om.

Maar geen van deze voordelen is gegarandeerd.

Het echte risico voor Portugal is niet langer een gebrek aan middelen, noch een gebrek aan talent, en zelfs niet een gebrek aan investeringen. Het echte risico is dat het land de uitdagingen van het heden blijft benaderen met denkmodellen die zijn ontwikkeld om de problemen van het verleden aan te pakken. Want terwijl wij eindeloos discussiëren over wat ons verdeelt, richten andere landen zich op wat hen zal laten groeien.

Portugal kan profiteren van de grote mondiale trends van de 21e eeuw. De vraag is of het de moed zal hebben om af te stappen van sommige gewoonten, belemmeringen en discussies die het land nog steeds te zeer in de twintigste eeuw gevangen houden.