Het feit dat de Portugese ruimtevaartindustrie tussen 2019 en 2024 1,2 miljard euro aan het bbp heeft bijgedragen en 2,4 miljard euro voor de economie als geheel heeft gegenereerd, valt duidelijk onder de tweede categorie. Te lang leek het praten over de ruimtevaart in Portugal een ver-van-mijn-bed-show, bijna uitsluitend wetenschappelijk of institutioneel van aard. Vandaag de dag is dat niet meer het geval.

Ik schrijf al geruime tijd over deze sector en over verschillende investeringen die het land nu beginnen binnen te stromen, omdat ik ervan overtuigd ben dat we te maken hebben met een sector die een steeds grotere rol zal gaan spelen in onze economie. De nu gepresenteerde cijfers helpen dit aan te tonen. Tussen 2019 en 2024 ondersteunde de sector gemiddeld zo’n 4.500 banen per jaar en genereerde hij gemiddeld 290 miljoen euro aan jaarlijkse belastinginkomsten. Er maken al meer dan 150 entiteiten deel uit van dit ecosysteem, waaronder meer dan 80 actieve bedrijven, met een bijzonder sterke aanwezigheid in Lissabon, Coimbra en Porto.

Maar wat mij het meest interesseert aan deze cijfers, is het multiplicatoreffect. Voor elke euro die rechtstreeks door ruimtevaartactiviteiten aan het bbp werd toegevoegd, werd nog eens 1,17 euro gegenereerd via toeleveringsketens en de consumptie van huishoudens die aan deze sector zijn gekoppeld. Dit is precies hoe een nieuwe economie wordt opgebouwd. Niet via één enkel bedrijf of één grote investering, maar door de geleidelijke opbouw van een ecosysteem waarin technologie, universiteiten, onderzoek, toeleveranciers, talent en kapitaal gaan samenwerken.

Onlangs schreef ik over de oprichting van ICEYE Portugal en over het nieuwe expertisecentrum in Lissabon dat zich toelegt op softwareontwikkeling, systeemintegratie en kunstmatige intelligentie. Maar dit is slechts één van de tekenen. Nationale en internationale bedrijven beginnen hun blik op Portugal te richten vanwege de ligging aan de Atlantische Oceaan, de Azoren, het talent op het gebied van ruimtevaarttechniek, het wettelijk kader en de groeiende technologische capaciteit. De overheidsinvesteringen in de sector stegen van 55 miljoen euro in 2018 tot 135 miljoen in 2024, terwijl Portugese bedrijven tussen 2019 en 2025 voor meer dan 110 miljoen euro aan industriële contracten van het Europees Ruimteagentschap binnenhaalden.

Natuurlijk zijn er nog steeds zwakke punten. Portugal moet zijn talent beter weten te behouden, grotere industriële spelers aantrekken, de toegang tot particulier kapitaal vergemakkelijken en zorgen voor continuïteit in het overheidsbeleid. De ruimtevaart is een sector die een langetermijnvisie vereist en waarschijnlijk niet in het vereiste tempo zal groeien als deze uitsluitend afhankelijk is van politieke cycli of overheidsfinanciering.

Toch zijn de signalen duidelijk. Portugal praat niet langer alleen maar over de ruimtevaarteconomie. Het begint deze ook daadwerkelijk op te bouwen.

En misschien is dit wel het belangrijkste aspect van deze cijfers. In een land waar we zo vaak praten over wat we tekortkomen, groeit er voor onze ogen een nieuwe sector die gekwalificeerde werkgelegenheid, technologie, export en kennis creëert.

De ruimte lijkt oneindig. Maar de economische kansen voor Portugal zijn heel concreet.