W swoim oświadczeniu organizacje te podkreślają, że „wilk iberyjski stanowi jedną populację biologiczną wspólną dla Portugalii i Hiszpanii, jednak oba kraje zarządzają nią w ramach radykalnie odmiennych systemów prawnych”.

Podczas gdy w Portugalii wilki objęte są „rygorystyczną ochroną”, po przekroczeniu granicy z Hiszpanią mogą być polowane i zabijane „w ramach fragmentarycznych i niedawno osłabionych ram prawnych”, przy czym aktywiści uważają, że „inwestycje w ochronę przyrody poczynione w Portugalii są częściowo systematycznie niwelowane po drugiej stronie granicy”.

Struktura dwunarodowa

W tym kontekście organizacje Rewilding Portugal, Green Impact oraz Fondo Para la Protección del Lobo Ibérico, wspierane przez ponad 50 organizacji z obu krajów, wzywają do utworzenia „dwustronnej struktury portugalsko-hiszpańskiej na rzecz wilka iberyjskiego, opartej na tym samym sprawdzonym modelu, który uratował rysia iberyjskiego przed wyginięciem”.”

Według organizacji pozarządowych struktura ta byłaby koordynowana wspólnie przez portugalski Instytut Ochrony Przyrody i Lasów (ICNF) oraz hiszpańskie Ministerstwo Transformacji Ekologicznej i powinna „opracować wspólną strategię ochrony oraz przeprowadzać jeden wspólny coroczny spis populacji transgranicznej, w oparciu o zharmonizowaną metodologię i wspólne dane — te same narzędzia, które wspierają odbudowę populacji rysia.”

Wyjątkowy obszar ochrony

„Wilk iberyjski zasługuje na wyjątkowy obszar ochrony na poziomie europejskim. Portugalia wykazała się niezwykłą odwagą, utrzymując rygorystyczną ochronę. Teraz musi wykorzystać tę wiodącą rolę, aby wypracować skoordynowaną reakcję wraz z Hiszpanią i zażądać od UE (Unii Europejskiej) zapewnienia niezbędnego finansowania, aby współistnienie mogło funkcjonować” – stwierdzają organizacje cytowane w oświadczeniu.

Zwracają uwagę, że nowa struktura nie wymaga nowych przepisów, dodając, że podobnie jak w przypadku rysia iberyjskiego, „można by ją ustanowić poprzez dwustronne porozumienie między obydwoma rządami”, opierając się na istniejących umowach.

„Potrzebna jest wola polityczna i przywództwo instytucjonalne po obu stronach granicy” – podkreślają, wskazując, że „Portugalia wyraziła swoją gotowość”.

Wsparcie finansowe

Wsparcie finansowe UE na działania na rzecz współistnienia w budżecie Unii na lata 2028–2034 oraz uznanie wkładu ochrony wilka iberyjskiego w realizację celów Strategii UE na rzecz różnorodności biologicznej do 2030 r., a także „pełne wdrożenie portugalskiego programu Alcateia 2025–2035”, to kolejne postulaty organizacji pozarządowych.

Zgodnie z oświadczeniem organizacji Rewilding Portugal, Green Impact oraz Fondo Para la Protección del Lobo Ibérico w Portugalii żyje od 250 do 300 wilków, zgrupowanych w 58 watahach, a ich „obszar występowania” zmniejszył się o 20% w ciągu dwóch dekad.

W latach 2008–2013 w Hiszpanii legalnie zabito 623 wilki, podczas gdy w Portugalii zwierzę to objęte jest ochroną prawną od 1988 roku, „sześć lat przed wprowadzeniem odpowiednich wymogów przez prawodawstwo UE”.