Fakt, że portugalski przemysł kosmiczny w latach 2019–2024 przyczynił się do wzrostu PKB o 1,2 mld euro i wygenerował 2,4 mld euro dla całej gospodarki, bez wątpienia należy do drugiej kategorii. Zbyt długo rozmowy o kosmosie w Portugalii wydawały się odległą dyskusją, niemal wyłącznie naukową lub instytucjonalną. Dzisiaj już tak nie jest.

Piszę o tym sektorze oraz o kilku inwestycjach, które zaczynają napływać do kraju, ponieważ uważam, że mamy do czynienia z branżą, która będzie odgrywać coraz większą rolę w naszej gospodarce. Przedstawione dane pomagają to wykazać. W latach 2019–2024 sektor ten zapewniał średnio około 4 500 miejsc pracy rocznie i generował średnie roczne wpływy podatkowe w wysokości 290 mln euro. W skład tego ekosystemu wchodzi już ponad 150 podmiotów, w tym ponad 80 aktywnych przedsiębiorstw, które są szczególnie silnie reprezentowane w Lizbonie, Coimbrze i Porto.

Jednak to, co najbardziej mnie interesuje w tych liczbach, to efekt mnożnikowy. Na każde euro bezpośrednio dodane do PKB przez działalność związaną z przestrzenią kosmiczną, kolejne 1,17 euro zostało wygenerowane poprzez łańcuchy dostaw oraz konsumpcję gospodarstw domowych powiązanych z tą branżą. Właśnie w ten sposób budowana jest nowa gospodarka. Nie poprzez pojedynczą firmę czy pojedynczą dużą inwestycję, ale poprzez stopniowe tworzenie ekosystemu, w którym technologia, uczelnie, badania naukowe, dostawcy, talenty i kapitał zaczynają ze sobą współpracować.

Niedawno pisałem o utworzeniu ICEYE Portugal oraz o nowym centrum doskonałości w Lizbonie poświęconym tworzeniu oprogramowania, integracji systemów i sztucznej inteligencji. To jednak tylko jeden z sygnałów. Firmy krajowe i międzynarodowe zaczynają zwracać uwagę na Portugalię ze względu na jej położenie nad Atlantykiem, Azory, talenty w dziedzinie inżynierii lotniczej, ramy prawne oraz rosnący potencjał technologiczny. Inwestycje publiczne w tym sektorze wzrosły z 55 mln euro w 2018 r. do 135 mln w 2024 r., a portugalskie firmy zdobyły kontrakty przemysłowe o wartości ponad 110 mln euro od Europejskiej Agencji Kosmicznej w latach 2019–2025.

Oczywiście nadal istnieją słabe punkty. Portugalia musi lepiej zatrzymywać swoje talenty, przyciągać większych operatorów przemysłowych, ułatwiać dostęp do kapitału prywatnego oraz zapewnić ciągłość polityki publicznej. Przemysł kosmiczny wymaga długoterminowej wizji i jest mało prawdopodobne, aby rozwijał się w niezbędnym tempie, jeśli będzie zależał wyłącznie od cykli politycznych lub finansowania publicznego.

Mimo to sygnały są jasne. Portugalia nie tylko mówi już o gospodarce kosmicznej. Zaczyna ją budować.

I być może to właśnie jest najważniejsza część tych liczb. W kraju, w którym tak często dyskutujemy o tym, czego nam brakuje, na naszych oczach rozwija się nowa branża, tworząc miejsca pracy dla wykwalifikowanych pracowników, technologię, eksport i wiedzę.

Kosmos może wydawać się nieskończony. Jednak szansa gospodarcza dla Portugalii jest bardzo konkretna.