Griekenland heeft een geschiedenis van verwoestende bosbranden. In 2018 eiste een brand ten oosten van Athene meer dan 100 slachtoffers, terwijl een enorme brand in 2023 het record vestigde voor de grootste bosbrand die ooit in Europa is geregistreerd. De meest recente grote bosbrand brak deze zondagmiddag, 5 juli, ten westen van Athene uit. Volgens The Guardian werden 210 brandweerlieden, ondersteund door gespecialiseerde teams en 29 vliegtuigen, ingezet om de brand te blussen.

De aanhoudende crisis in de strijd tegen bosbranden heeft geleid tot innovatie: Griekenland is nu het eerste land ter wereld dat een satellietnetwerk in zijn nationale brandbestrijdingssysteem heeft geïntegreerd. De satellieten, die elk kleiner zijn dan een stuk handbagage, houden branden vanuit de ruimte in de gaten en zijn volgens Associated Press in mei in een lage baan om de aarde gebracht.

Realtime AI-satellietgegevens

Traditionele satellieten kunnen alleen grote branden detecteren, terwijl deze nieuwe satellieten, gebouwd door het Duitse bedrijf OroraTech, zijn uitgerust met thermische sensoren die zijn ontworpen om nieuwe brandhaarden met een diameter van slechts vier meter te signaleren. Als er een brand uitbreekt, wordt er een waarschuwing met door AI verwerkte satellietgegevens naar nationale autoriteiten gestuurd, met daarin de locatie, omvang en intensiteit van de brand. Wanneer er meerdere branden tegelijkertijd uitbreken, zijn realtime gegevens cruciaal om de juiste respons voor te bereiden.

Kolonel Zisoula Ntasiou van de brandweer, vicevoorzitter van de International Association of Fire and Rescue Services, zei tegen Associated Press: „Als er bijvoorbeeld tien branden in heel Griekenland zijn en de stralingskracht van de brand in sommige gevallen lager is, geef je geen prioriteit aan die brandhaarden; je geeft prioriteit aan andere.“

„De mondiale temperatuur stijgt. Daardoor veranderen branden in intensiteit en hevigheid,” vertelde Ioannis Lantouris, hoofd van de Griekse activiteiten van OroraTech, aan Associated Press. „Onze modellen moeten daaraan worden aangepast. Ze moeten sneller zijn. Ze moeten nauwkeuriger zijn.”

Een uitgebreider observatienetwerk

Hoewel meerdere landen gebruikmaken van thermische satellieten, is Griekenland het eerste land dat deze volledig in zijn brandbestrijdingssysteem integreert. In samenwerking met drie Europese bedrijven bouwt Griekenland een uitgebreider observatienetwerk dat thermische satellieten combineert met radarsatellieten die door wolken en rook heen kunnen kijken, en optische satellieten die zeer gedetailleerde beelden van de grond vastleggen. Het netwerk wordt gefinancierd door de EU voor een bedrag van 200 miljoen euro.

Leiders in heel Europa zijn van plan soortgelijke netwerken niet alleen voor branddetectie te gebruiken; het systeem kan mogelijk worden uitgebreid naar grensbewaking, gewasbeheer, rampenbestrijding en planning bij hittegolven.

„Deze technologieën ondersteunen civiele bescherming, veiligheid en, waar nodig, defensiegerelateerde toepassingen”, zei Dimitris Papastergiou, de Griekse minister van Digitaal Bestuur, in een interview in zijn kantoor in Athene.

De EU is van plan de financiering voor de Griekse programma’s met nog eens 350 miljoen euro te verhogen. Volgens ambtenaren is het de ambitie om verder te gaan dan satellietbeelden als passief hulpmiddel en systemen te ontwikkelen die overheden helpen crises in realtime te beheersen terwijl deze zich ontvouwen.