Meer bewegen. Minder drinken. Portugees leren. Wees aanwezig. Organiseer je. Opnieuw beginnen.

Nieuwjaarsvoornemens worden vaak afgedaan als onrealistisch of performatief, als een ritueel waarvan we weten dat we ons er niet volledig aan zullen houden. Maar dat gaat voorbij aan hun werkelijke doel. Goede voornemens zijn geen voorspellingen. Het zijn spiegels.

Wat we ons voornemen om te veranderen onthult meestal meer over hoe we hebben geleefd dan waar we naartoe denken te gaan.

De voornemens die hier in de Algarve opduiken, weerspiegelen vaak een bepaald soort verlangen. Expats beloven eindelijk Portugese les te gaan volgen na jaren van zich te hebben gered met fragmenten. Anderen beloven om verder te gaan dan hun gebruikelijke radius, om dat dorp te bezoeken waar ze altijd voorbij rijden, om op een ander strand te zwemmen, om niet langer als een toerist te leven in hun eigen geadopteerde thuis. Deze gaan niet echt over taal of geografie. Ze gaan over erbij horen, over de kloof dichten tussen ergens wonen en er echt deel van uitmaken.

De persoon die belooft om "het rustiger aan te doen" is zelden lui. Vaker hebben ze in een onhoudbaar tempo geleefd, waarbij ze constante beweging verwarden met betekenis. De belofte om te rusten gaat minder over comfort en meer over herstel.

Degenen die zich voornemen om "gezonder te worden" jagen niet altijd esthetiek na. Soms is het een stille erkenning dat hun lichaam stress heeft geabsorbeerd die hun geest heeft genormaliseerd. Gezondheid wordt dan eerder een grens dan een doel.

Dan zijn er de voorstanders van goede voornemens die structuur willen. De planners, de bouwers van routines en systemen. Dit zijn vaak mensen die uit de chaos komen: een jaar van onrust, overgang of emotionele ruis. Organisatie gaat niet zozeer over controle als wel over veiligheid.

Interessant genoeg maken sommige mensen helemaal geen goede voornemens. Ook dat zegt iets. Voor sommigen weerspiegelt het tevredenheid, een gevoel dat het leven geen dramatische correctie behoeft. Voor anderen is het een teken van vermoeidheid: een tegenzin om meer van zichzelf te vragen na een veeleisend jaar.

Er is ook een stillere categorie voornemens die zelden besproken wordt. Deze gaan niet over verbetering maar over toestemming. Om vaker nee te zeggen. Stoppen met uitleggen. Situaties verlaten die niet meer passen. Deze voornemens zijn minder zichtbaar, maar vaak wel het meest ingrijpend.

Wat dit alles suggereert is dat voornemens zelden gaan over iemand nieuw worden. Ze gaan over het weer in overeenstemming brengen met onze energie, onze waarden, onze grenzen.

Mijn ervaring hier in Portugal is dat het nieuwe jaar aanbreekt zonder hetzelfde gevoel van urgentie als elders. Er is minder druk om opnieuw uit te vinden en meer ruimte om te herijken. Misschien is dat de reden waarom voornemens hier vaak zachter klinken: meer wandelen, beter koken, tijd doorbrengen met mensen die belangrijk zijn. Ze weerspiegelen een cultureel instinct voor duurzaamheid in plaats van versnelling.

Dus als je merkt dat je dit jaar voornemens maakt (of vermijdt), is het misschien de moeite waard om een andere vraag te stellen. Niet "Zal ik me eraan houden?" maar "Wat probeert dit me te vertellen over het jaar dat ik net geleefd heb?".