Ik heb al verschillende keren geschreven dat er sectoren zijn waar Portugal nog steeds onderschat wordt, vaak door ons. De ruimte-economie is misschien wel een van de duidelijkste voorbeelden. Te lang werd het gezien als een ver, wetenschappelijk, bijna symbolisch domein. Vandaag de dag laten de cijfers een andere realiteit zien. De ruimtevaart is een economie in opbouw, met een directe impact op werkgelegenheid, innovatie, industrie en technologische soevereiniteit. En Portugal is zich eindelijk aan het positioneren om dat spel mee te spelen.

De studie die de Boston Consulting Group nu presenteert, "Portugal in Space - Boosting 40 billion euros in innovation and economic growth", is geen optimistische academische exercitie. Het is een economische kaart. Het wijst erop dat een gecumuleerde investering van ongeveer 4 miljard euro in de ruimtevaartsector tot 2040 meer dan 40 miljard euro aan impact op het BBP kan genereren, ongeveer 27 duizend directe en indirecte banen kan creëren, waarvan 6 duizend hooggekwalificeerd, en een jaarlijkse ruimtevaarteconomie van 2 miljard euro kan consolideren. Dit verandert de schaal van het gesprek.

Het meest relevante is volgens mij niet alleen het investeringsvolume, maar ook de hefboomwerking. De ruimtevaartsector heeft van nature een katalyserende staat nodig. Niet omdat de private sector niet belangrijk is, maar omdat de cycli lang zijn, het kapitaal intensief en het initiële risico hoog. Portugal begint dit pad nu duidelijker te volgen, het versterkt zijn bijdrage aan het Europees Ruimteagentschap, mobiliseert Europese fondsen en creëert voorwaarden voor privékapitaal om met meer vertrouwen de ruimte in te gaan.

Hier komt een beslissende factor om de hoek kijken die ik de afgelopen maanden heb onderstreept: de institutionele infrastructuur. Portugal heeft nu twee ESA-hubs in het land, iets wat de incubatie-, versnellings- en internationalisatiecapaciteit van ruimtevaartbedrijven volledig verandert. Dit is niet alleen ondersteuning voor startups. Het is toegang tot Europese waardeketens, contracten, certificeringen, toegepaste kennis en belangrijke klanten. Het is het verschil tussen verspreid talent en een gestructureerd ecosysteem.

De huidige cijfers tonen het uitgangspunt. In 2023 was de Portugese ruimtevaartsector goed voor slechts 0,03% van het BBP. Ver onder zijn potentieel. Maar ze laten ook het traject zien. Een groei van 40% van het aantal bedrijven in een paar jaar, een toename van 50% van de werkgelegenheid en een nieuwe generatie startups en technologiebedrijven op gebieden als aardobservatie, data, communicatie, defensie, robotica en kritische systemen. Het onderzoek wijst erop dat de sector tegen 2040 ongeveer 0,5% van het nationale BBP kan vertegenwoordigen. Dit is een structurele transformatie.

Een ander aspect dat aandacht verdient, is het transversale effect. De ruimtevaarteconomie staat niet op zichzelf. Ze sleept geavanceerde metaalbewerking, elektronica, micro-elektronica, software, kunstmatige intelligentie, milieudiensten, energie en defensie met zich mee. Het is innovatie die zich verspreidt door de reële economie. Het is export met een hoge toegevoegde waarde. Het is het behoud van gekwalificeerd talent.

De uiteindelijke boodschap is eenvoudig. Ruimtevaart is niet langer alleen wetenschap. Het is industrie, het is data, het is soevereiniteit en het is economische groei. Met twee ESA-hubs in Portugal en een duidelijkere strategie heeft het land nu een zeldzame kans om ambitie om te zetten in schaal. Het is aan bedrijven, investeerders en instellingen om zich te realiseren dat het niet de tijd is om van een afstandje te observeren, maar om het spel te betreden terwijl het nog wordt ontworpen.