"De regering bereidt de oprichting voor van een werkgroep voor de verbetering van Portugese bestratingslagen en Portugese bestrating. Het initiatief is bedoeld om dit immaterieel cultureel erfgoed, dat uniek is in de wereld en kandidaat is voor classificatie door UNESCO als Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid, te beschermen, waardig te maken en de continuïteit ervan te waarborgen," vertelde een officiële bron van het ministerie van Margarida Balseiro Lopes aan Lusa.

De werkgroep zal bestaan uit vertegenwoordigers van het ministerie van Cultuur, Jeugd en Sport en het ministerie van Arbeid, Solidariteit en Sociale Zekerheid, en heeft zes maanden de tijd om een eindverslag in te dienen, te beginnen op de datum waarop het regeringsbesluit van kracht wordt.

Volgens de regering "heeft deze groep de opdracht om de realiteit van de stratenmakers te analyseren, concrete voorstellen te doen en wetgevende aanbevelingen te doen om de bescherming, verbetering en duurzaamheid van het beroep en de Portugese bestrating te garanderen".

Deze praktijk, die sinds 2021 is opgenomen in de nationale inventaris van immaterieel cultureel erfgoed en dringend bescherming behoeft, op voorstel van de Portugese Calçada-vereniging, was het onderwerp van een resolutie uit 2018 van de Assemblee van de Republiek, waarin werd aanbevolen dat de regering, "in samenwerking met lokale autoriteiten, [een] beleid aanneemt voor het behoud van Portugese bestrating dat de achteruitgang ervan minimaliseert, zonder afbreuk te doen aan de integratie van materialen die de mobiliteit, de grip en het comfort ervan verbeteren, zowel in historische gebieden als in nieuwere gebieden".

Deze aanbeveling bevatte al het voorstel om "de toepassing van Portugese kasseien op UNESCO's immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid te bevorderen, gezien hun internationaal erkende uniciteit".

In maart vorig jaar werd de aanvraag bij de Organisatie van de Verenigde Naties voor Onderwijs, Wetenschap en Cultuur (UNESCO) ingediend bij de Nationale Commissie. Hierbij waren de Portugese Vereniging van Kasseien, met meer dan 50 kasseienleggers, de medewerking van acht gemeenten - Braga, Estremoz, Faro, Funchal, Lissabon, Ponta Delgada, Porto de Mós en Setúbal - en de steun van meer dan 20 nationale openbare en particuliere instellingen betrokken.

"Calçada Portuguesa is een vorm van bestrating produceren en onderhouden met behulp van traditionele knowhow die sterk in verval is geraakt door de hoge leeftijd van de houders van dit immateriële erfgoed. De kunst van het bestraten is eeuwenoud, maar de productie van Calçada Portuguesa begon als een specifieke techniek in de eerste helft van de 19e eeuw in Lissabon, [...] verspreidde zich over het hele land en over verschillende continenten," aldus de documentatie in de nationale inventaris van Immaterieel Cultureel Erfgoed.

Met grondstoffen die worden geleverd door steenwinners en -verwerkers, wordt dit werk op de grond uitgevoerd door straatmakers "met hun meesterschap, door middel van een levende traditie, doorgegeven van ouders op kinderen of verworven als leerling, in de uitoefening van hun beroep met andere straatmakers".

"Het zware werk, dat op elk moment van het jaar wordt verricht, de lage lonen en het sociale stigma dat verbonden is aan degenen die dit werk verrichten, hebben jongere mensen echter ontmoedigd om deze activiteit op te pakken, terwijl de meester-straatmakers geleidelijk aan aan het verdwijnen zijn. Het is daarom dringend noodzakelijk om de kennis die verbonden is met Calçada Portuguesa te bevorderen door de status te verhogen van degenen die deze kennis bezitten: de stratenmakers," stelt dezelfde tekst in de nationale inventaris.

"Had Lissabon in 1927 nog 400 actieve straatmakers, in 1979 was dit aantal gedaald tot minder dan 30 en vandaag de dag zijn er nog maar iets meer dan een dozijn (naast vier straatmakers), die allemaal bejaard zijn en te kampen hebben met een snelle achteruitgang van hun fysieke conditie, wat een duidelijke trend laat zien in de richting van het dreigende uitsterven van deze traditionele techniek," aldus hetzelfde document, gedateerd 2020 en zeer gericht op Lissabon.

Naast Portugal is Portugese bestrating te vinden in delen van Spanje, Gibraltar, België, Tsjechië, China, met name in Macau, Maleisië, Oost-Timor, Angola, Mozambique, Zuid-Afrika, Brazilië, de Verenigde Staten en Canada.