Eén reden zou kunnen zijn dat het te gevaarlijk is, omdat veel Oekraïners hem dood willen. Zuid-Afrika zou hem ongetwijfeld zijn eigen veiligheidsteam laten meebrengen, maar hij is de laatste tijd erg voorzichtig en bezoekt alleen dictatoriale postsovjetstaten (en in oktober een reis naar China).

Een andere reden zou kunnen zijn dat Poetin momenteel bang is om Moskou te verlaten. Wat leek op een couppoging door huurlingen van de Wagner Group onder leiding van Jevgeni Prigozjin mislukte eind vorige maand, maar Poetin lijkt kwetsbaar en zijn afwezigheid in Zuid-Afrika zou iemand anders in de verleiding kunnen brengen om een poging te wagen.

Of misschien heeft hij zich pas laat gerealiseerd dat de Zuid-Afrikaanse rechtbanken onafhankelijk zijn. Daar zou ik voor stemmen.

Het Internationaal Strafhof (ICC) vaardigde afgelopen maart een arrestatiebevel uit voor Poetin wegens vermeende oorlogsmisdaden tijdens de invasie in Oekraïne. Poetin kan aanvankelijk hebben aangenomen dat de partij die Zuid-Afrika de afgelopen drie decennia heeft geregeerd, het African National Congress, hem zou beschermen tegen arrestatie, maar zo eenvoudig is het niet.

Het ANC was in de dagen van de anti-apartheidsstrijd afhankelijk van financiële en militaire hulp uit de Sovjet-Unie, toen de meeste Westerse landen hun hulp inhielden, dus er heerst een sterk pro-Russisch sentiment onder de oudere kameraden.

Moskou subsidieert het ANC vandaag de dag nog steeds (op verschillende clandestiene manieren), dus Poetin zou redelijkerwijs kunnen verwachten dat premier Cyril Ramaphosa hem beschermt tegen arrestatie. Zuid-Afrika is echter ook lid van het 123 landen tellende ICC en wettelijk verplicht om zijn arrestatiebevelen uit te voeren. Ramaphosa probeerde de rechtbanken te dwarsbomen, maar in mei zag het er niet goed uit.

De grootste oppositiepartij van Zuid-Afrika, de Democratische Alliantie, stapte naar het Hooggerechtshof van Gauteng en vroeg de regering Poetin te arresteren als hij naar Zuid-Afrika zou komen. Ramaphosa, die op de hoogte was van dat besluit, kondigde woensdag aan dat hij en Poetin waren overeengekomen dat de Russische leider de bijeenkomst alleen per video zou bijwonen.

Ramaphosa's uitleg voor de verandering van plan was de gebruikelijke klungelige puinhoop, waarbij hij beweerde dat het arresteren van Poetin zou neerkomen op een oorlogsverklaring aan Rusland, maar de echte winnaar in deze was de rechtsstaat, zowel in Zuid-Afrika als in de rest van de wereld.

Dat Poetin alleen op video beschikbaar is, kan geen kwaad voor de beraadslagingen van de BRICS, een organisatie waarvan het aantal leden drastisch zal toenemen en die een nuttige rol in de wereld zou kunnen gaan spelen. Het doet Zuid-Afrika ook geen kwaad: Poetin mag dan een beetje mokken, maar zijn kwakkelende regime heeft alle vrienden nodig die het kan krijgen.

En de rechtsstaat in de wereld breidt zich een beetje uit: voor het eerst moet de Russische heerser zich zorgen maken dat hij verantwoordelijk wordt gehouden voor zijn misdaden.

Denk je dat ik naïef ben? Dat er geen kans is dat Vladimir Poetin ooit voor een internationale rechtbank zal verschijnen? Denk eens aan het lot van Slobodan Milošević, voormalig president van Servië en de belangrijkste aanstichter van de genocidale Balkanoorlogen van de jaren '90.

In 2001 verloor hij een interne machtsstrijd en werd afgezet als president, waarna de winnaar, premier Zoran Dindić, hem uitleverde aan een internationaal straftribunaal in Den Haag. Hij stierf achter de tralies in 2006 terwijl het proces nog gaande was.

Dat gebeurde omdat het nieuwe Servische regime wanhopig geld nodig had en dat niet kon lenen tenzij het Milošević uitleverde. Op dat moment kon zoiets Vladimir Poetin (die al president van Rusland was) niet overkomen, omdat grootmachten in de praktijk boven de wetten staan die voor andere landen gelden.

Rusland is nu onder die status gezakt. Afgezien van kernwapens heeft het geen van de eigenschappen van een grootmacht en het is makkelijk voor te stellen dat iemand die Poetin ten val brengt hem uitlevert aan het Internationaal Strafhof in ruil voor internationale erkenning en financiële hulp.

Maar dat is niet eerlijk', hoor ik iemand roepen. 'Waarom zitten George W. Bush en Tony Blair niet als oorlogsmisdadigers in de gevangenis voor hun illegale (en buitengewoon domme) invasie van Irak in 2003?'

Dat zouden ze zeker moeten zijn, maar zij waren de leiders van landen die nog steeds grootmachten zijn (hoewel alleen uit hoffelijkheid, in het geval van Groot-Brittannië), dus waren ze voor alle praktische doeleinden vrijgesteld van het internationale recht. Dat geldt ook voor China, India en de lidstaten van de Europese Unie.

Maar Rusland niet meer, dus Poetin moet echt landen vermijden die lid zijn van het ICC en binnenlandse rechtbanken hebben die de rechtsstaat handhaven.