Od literatury po muzykę, od kina po sztuki wizualne — takie nazwiska jak Lídia Jorge, Teolinda Gersão czy José Luís Peixoto, Graça Morais, Sérgio Godinho czy Maria de Medeiros, w tym czterech laureatów Nagrody Camõesa — Hélia Correia, João Barrento, Silviano Santiago i Ana Paula Tavares — podpisali „Manifest w obronie sieci EPE: pierwszej linii portugalskiej dyplomacji”.

Odrzucenie niepewności

Dla sygnatariuszy „pilne i konieczne jest odrzucenie niepewności” sieci EPE, a także „zapewnienie stabilności, uznania i solidności karierom podmiotów tej sieci”, co nadaje godność profesjonalistom wykonującym swoją pracę „często w warunkach niemożliwej do zniesienia bezbronności”.

Uznając sieć EPE za „najsolidniejszą przestrzeń dialogu, obiegu, przepływu i rozpowszechniania portugalskiej literatury, sztuki i kultury na całym świecie”, sygnatariusze Manifestu podkreślają „decydującą” rolę lektorów i nauczycieli, którzy każdego dnia pracują nad promowaniem autorów piszących w języku portugalskim w różnych częściach świata.

„Sieć Edukacji Portugalskiej za Granicą nie tylko tworzy i zapewnia widoczność literatury i kultury tworzonej w języku portugalskim w skali globalnej: sieć ta codziennie buduje mosty między pisarzami, społecznościami, krajami i najróżniejszymi odbiorcami” – czytamy w tekście Manifestu.

„Każdego dnia gdzieś na świecie lektor z sieci EPE organizuje konferencję, seminarium, kolokwium lub debatę z udziałem artystów i autorów tworzących w języku portugalskim. Dzięki nim codziennie gdzieś na świecie mówi się po portugalsku” – dodają, podkreślając to, co uważają za „skrupulatną” i „nieustanną” pracę, która na przestrzeni lat stała się „jednym z najsolidniejszych filarów internacjonalizacji” kultury portugalskojęzycznej.

„Chociaż liczba katedr z roku na rok maleje, a sytuacja zawodowa osób w nich pracujących jest coraz bardziej niepewna, to właśnie oni każdego dnia wykonują niekończące się i skrupulatne zadania związane z koordynacją podróży, rezydencji artystycznych, tłumaczeń i festiwali” – podkreślają.

Wyrazy uznania dla lektorów i profesorów

Następnie wyrażają uznanie dla lektorów i profesorów, którzy niczym rzemieślnicy „codziennie tkają tę potężną, a jednocześnie delikatną sieć kontaktów, powiązań, współpracy i mostów, dzięki którym kultury portugalskojęzyczne należą do najczęściej badanych na świecie”.

Nie można również pominąć wkładu sieci EPE na rzecz społeczności portugalskich w diasporze, który autorzy uznają za fundamentalne ogniwo „ponownego nawiązania kontaktu z korzeniami”.

„To właśnie sieć EPE gwarantuje, że córki, wnuki i potomkowie Portugalczyków rozsianych po całym świecie mają dostęp do naszych powieści, poezji, muzyki, kina i innych dziedzin sztuki w języku portugalskim; również dzięki temu nasz język nieustannie wpisuje się w liczne, różnorodne i innowacyjne środowiska tworzenia, refleksji i rozrywki na całym świecie”.

Z tych wszystkich powodów uważają przestrzenie sieci EPE za „najcenniejszy atut portugalskiej dyplomacji kulturalnej na świecie” i zwracają się do rządu o uznanie tego faktu poprzez „poważne inwestycje”, „docenienie” oraz „stabilność zatrudnienia”.

„W obliczu historycznego momentu naznaczonego niewiadomymi, kryzysami humanitarnymi i niepewnością co do przyszłości znaczenie uznania humanistycznej pracy, promowania dialogu, czytelnictwa i sztuki, którą sieć EPE realizuje każdego dnia, jest pilniejsze niż kiedykolwiek” – argumentują.

„Aby mogli oni nadal rozwijać tę działalność, niezbędne jest nie tylko uznanie ich zasług, ale także zapewnienie przez obecne struktury prawne odpowiedniej opieki nad wszystkimi tymi specjalistami, gwarantując im niezbędną stabilność, solidną karierę i silne więzi zatrudnienia” – dodają.

Na zakończenie zwracają się do rządu z apelem o „ponowne rozważenie” projektu ustawy o systemie prawnym portugalskiej edukacji za granicą, odrzucając niepewność i brak „poważnego zaangażowania” w inwestowanie w sieć EPE i jej specjalistów.

„Takie postępowanie stanowi niezbędny wyraz szacunku dla języka, który nas łączy” – podsumowują.

„Manifest w obronie sieci EPE: pierwsza linia portugalskiej dyplomacji” został dotychczas podpisany przez 441 osobistości ze świata sztuki i środowisk akademickich z całego świata, związanych z kulturą i językiem portugalskim.

28 maja związki zawodowe reprezentujące nauczycieli oraz rząd rozpoczęły negocjacje w sprawie zmiany ustawy RJEPE, za której realizację odpowiada Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Po tym wstępnym spotkaniu propozycje rządu spotkały się ze sprzeciwem nauczycieli i ich związków zawodowych. Dzisiaj odbyło się kolejne spotkanie, a kolejne zaplanowano na 13 lipca.